Máy rung bất thường ? 5 nguyên nhân phổ biến và cách xử lý

Máy rung bất thường ? 5 nguyên nhân phổ biến và cách xử lý

❓ Máy rung khi nào là bất thường?

Trong vận hành, mọi thiết bị quay đều có rung. Tuy nhiên:

• < 4.5 mm/s → Bình thường
• 4.5 – 7 mm/s → Cảnh báo
• > 7 mm/s → Cần kiểm tra ngay

👉 Đây là mức tham khảo phổ biến theo tiêu chuẩn ISO 20816-3 cho motor, bơm, quạt…

Xem ISO 10816-3

⚠️ Vì sao không được bỏ qua rung?

Nếu không xử lý sớm, rung động có thể gây:

• Hỏng bạc đạn
• Gãy trục
• Lỏng kết cấu
• Dừng máy ngoài kế hoạch

👉 Thực tế: rung không tự hết – chỉ có nặng hơn

5 Nguyên nhân phổ biến gây rung

1. Mất cân bằng (Imbalance)

👉 Hiểu đơn giản:

Rotor quay nhưng khối lượng phân bố không đều

🔍 Dấu hiệu nhận biết:

• Rung tăng theo tốc độ
• Đỉnh rung tại 1X RPM
• Rung chủ yếu theo hướng xuyên tâm (radial)
• Máy chạy càng nhanh → rung càng lớn

👉 Ví dụ thực tế:
Cánh quạt bám bụi, mòn cánh, lệch vật liệu

🛠 Giải pháp:

• Cân bằng động tại hiện trường
• Không cần tháo máy → giảm downtime

2. Lệch trục (Misalignment)

👉 Hiểu đơn giản:

Trục motor và trục thiết bị quay không thẳng hàng

🔍 Dấu hiệu nhận biết:

• Rung xuất hiện ở nhiều hướng (radial + axial)
• Có thành phần 1X và 2X  RPM
• Coupling nhanh hỏng (hay gặp)
• Nhiệt vòng bi tăng

👉 Thực tế:
Sai lệch nhỏ nhưng hậu quả rất lớn

🛠 Giải pháp:

• Căn chỉnh bằng laser alignment, nhanh hơn dùng đồng hồ so
• Chính xác hơn nhiều so với phương pháp truyền thống là dung thước thẳng

3. Lỏng kết cấu (Mechanical looseness)

👉 Hiểu đơn giản:

Máy không còn “chắc” → rung lan truyền và mất kiểm soát

---

🔍 Dấu hiệu nhận biết:

• Rung không ổn định
• Xuất hiện nhiều harmonic (1X, 2X, 3X…)
• Có thể nghe tiếng lạch cạch

👉 Ví dụ:

• Bulong lỏng
• Bệ máy yếu
• Nền móng nứt

4. Hỏng bạc đạn – vòng bi (Bearing failure)

👉 Hiểu đơn giản:

Bạc đạn bị mòn, rỗ hoặc thiếu bôi trơn

🔍 Dấu hiệu nhận biết:

• Rung ở tần số cao
• Âm thanh rít / gào nhẹ
• Nhiệt tăng bất thường

👉 Lưu ý:
Không phải lúc nào độ rung vận tốc (mm/s) cũng cao → cần phân tích phổ rung

5. Cộng hưởng (Resonance)

👉 Hiểu đơn giản:

Tần số vận hành trùng với tần số riêng của hệ thống

🔍 Dấu hiệu nhận biết:

• Rung tăng đột biến tại một tốc độ
• Khi thay đổi tốc độ → rung biến mất

👉 Đây là lỗi nguy hiểm vì có thể phá hủy rất nhanh

📊 TÓM TẮT NHANH

Nguyên nhân	Dấu hiệu	Giải pháp
Imbalance Mất cân bằng động	1X RPM	Cân bằng động
Misalignment Lệch tâm trục	Rung đa hướng	Laser alignment
Looseness Lỏng kết cấu	Rung bất ổn	Siết lại
Bearing Failure Hư vòng bi	Tần số cao	Thay bạc đạn
Resonance Cộng hưởng kết cấu	Rung đột biến ở một tốc độ	Điều chỉnh

---

🎯 KẾT LUẬN

👉 Theo kinh nghiệm hiện trường của Avitek:

70–80% rung đến từ:

• Mất cân bằng
• Lệch trục

👉 Nếu xử lý sớm:

• Giảm downtime
• Tiết kiệm chi phí lớn
• Tăng tuổi thọ thiết bị

---

Không phải mọi rung động đều nguy hiểm — nhưng đánh giá sai có thể gây downtime lớn.
Avitek hỗ trợ đo rung, phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp phù hợp theo ISO.

HOTLINE: 3